Informacyjna Agencja Radiowa 02.10.2003

Gazeta Wyborcza - coraz mniej dzikich kaczek w Polsce

Zmniejsza się liczebność dzikich kaczek w Polsce, nawet tak pospolitych jak kaczka krzyżówka.Winne jest zanieczyszczenie środowiska metalami ciężkimi. To poważne ostrzeżenie dla ludzi - alermuje Wojciech Mikołuszko w dzisiejszej Gazecie Wyborczej. Kadm, ołów, cynk, miedź, ponad 50 gatunków pasożytów, w tym cztery nigdy wcześniej niespotykane - to wstępna lista tego, co w kaczkach krzyżówkach znalazł zespół naukowców kierowany przez prof. Elżbietę Kalisińską z Akademii Rolniczej w Szczecinie. Czy to możliwe, żeby coś złego działo się z najpospolitszym w Polsce gatunkiem kaczki? Niestety, nowe dane są alarmujące. - Od ponad 20 lat w rezerwacie Słońsk (Park Narodowy Ujście Warty) prowadzone były badania liczebności ptaków. Ostatnio okazało się, że co roku liczba kaczek zakładających gniazda w tym rejonie zmniejszała się o 2-3 proc. w stosunku do roku poprzedniego - mówi "Gazecie" prof. Kalisińska. - Zmiany są tak duże, że na każdy tysiąc ptaków sprzed 30 lat dziś przypada tylko sto. Ale co jest przyczyną tych zmian? By odpowiedzieć na to pytanie, na potrzeby naukowców upolowano ok. 60 kaczek krzyżówek z rezerwatu Słońsk oraz drugie tyle ze śródpolnych oczek wodnych w okolicach Szczecina. Badania miały na celu sprawdzenie w ich organizmach ilości metali ciężkich (m.in. ołowiu, kadmu), składu gatunkowego i liczby pasożytów (np. przywr, tasiemców) oraz wirusów (cytomegalii i papowirusów). Okazało się, że niemal wszystkie metale występują w ciele kaczek w zbyt wysokich stężeniach. U kaczek z rezerwatu Słońsk stężenie kadmu było aż 10 razy większe niż u tych spod Szczecina! Skąd w miejscu uważanym za raj dla ptaków tak ogromne zanieczyszczenie? - Wody Odry cały czas niosą zanieczyszczenia ze Śląska. Ale to nie jest najważniejsze - odpowiada prof. Kalisińska. - Ogromne znaczenie odgrywają również stosowane w rolnictwie od lat nawozy fosforowe. One są w pewnym stopniu zanieczyszczone kadmem. Od kilkudziesięciu lat wysypuje się je na polach. W dawnych PGR-ach w ogromnych ilościach. Kadm szkodzi na kilka sposobów. Niszczy nerki. Może uszkadzać wątrobę. U kaczorów gromadzi się też w jądrach, co może prowadzić do niepłodności. Z roku na rok z jaj wykluwa się coraz mniej piskląt. - Umierają kaczki. Czy myśli Pani, że jest to ostrzeżenie także dla ludzi? - na pytanie autora, profesor odpowiada - Tak. I to bardzo poważne. iar/GW/pul

źródło informacji